E-postayla gelen ya da internetten indirdiğiniz bir Excel veya Word dosyasını açtığınızda, sayfanın üstünde kırmızı bir şerit mi çıkıyor: "GÜVENLİK RİSKİ: Bu dosyanın kaynağına güvenilir olmadığından Microsoft makroların çalışmasını engelledi." Bu yazıda uyarının nedenini, güvendiğiniz bir dosyada makroları nasıl açacağınızı ve makrolu dosya dağıtan şirketler için kalıcı çözümü anlatıyoruz.
Microsoft makroları neden engelliyor?
VBA makroları uzun yıllar boyunca zararlı yazılım dağıtmanın en yaygın yollarından biri oldu: saldırgan makrolu bir Office dosyasını e-postayla gönderir, kullanıcı "İçeriği Etkinleştir"e tıklar ve zararlı kod çalışır. Microsoft bu yüzden 2022'den itibaren varsayılan davranışı değiştirdi:
- Windows, internetten, e-postadan veya mesajlaşma uygulamalarından gelen dosyalara görünmez bir "internetten geldi" işareti (Mark of the Web) ekler.
- Office, bu işareti taşıyan dosyalardaki makroları varsayılan olarak engeller. Artık sarı "İçeriği Etkinleştir" düğmesi de çıkmaz.
Yani uyarı dosyanın zararlı olduğunu kesin olarak göstermez; dosyanın güvenilmeyen bir kaynaktan geldiğini gösterir.
Güvendiğiniz bir dosyada makroları açmak
Önce dosyanın kimden geldiğinden emin olun. Beklemediğiniz bir e-postadaki makrolu dosya, özellikle "fatura", "ödeme", "kargo" gibi konularda, en yaygın saldırı yöntemidir. Emin değilseniz göndereni başka bir kanaldan arayıp doğrulayın.
Yöntem 1: Engellemeyi kaldır (tek dosya için)
- Dosyayı kapatın ve bilgisayarınıza kaydedin.
- Dosya Gezgini'nde dosyaya sağ tıklayın ve Özellikler'i seçin.
- Genel sekmesinin altındaki "Engellemeyi kaldır" kutusunu işaretleyin ve Tamam deyin.
- Dosyayı yeniden açın. Makrolar için sarı güvenlik uyarısı çıkarsa İçeriği Etkinleştir'e tıklayın.
Yöntem 2: Güvenilen konum (düzenli kullandığınız klasör için)
- Excel veya Word'de Dosya → Seçenekler → Güven Merkezi → Güven Merkezi Ayarları'nı açın.
- Güvenilen Konumlar → Yeni konum ekle ile makrolu dosyalarınızı sakladığınız klasörü ekleyin.
- Bu klasördeki dosyaların makroları uyarısız çalışır.
Dikkat: İndirilenler klasörü veya masaüstü gibi her dosyanın düştüğü yerleri güvenilen konum yapmayın. Ağ klasörlerini güvenilen konum olarak eklemek de riski artırır.
Yapmamanız gerekenler
- "Tüm makroları etkinleştir" seçeneğini açmayın. Bu, bilgisayarınızı makro tabanlı saldırılara tamamen açık bırakır.
- Kaynağını bilmediğiniz dosyalarda engellemeyi kaldırmayın.
Şirketler ve makro geliştiricileri için kalıcı çözüm: makroları imzalamak
Müşterilerinize veya çalışanlarınıza makrolu şablonlar, raporlar ya da eklentiler dağıtıyorsanız, her kullanıcıya "engellemeyi kaldırın" demek pratik değildir. Kalıcı çözüm, VBA projenizi bir kod imzalama sertifikasıyla imzalamaktır:
- VBA düzenleyicisini açın (Alt + F11).
- Araçlar → Dijital İmza menüsünden kod imzalama sertifikanızı seçin ve dosyayı kaydedin.
- Kullanıcılar dosyayı ilk açtığında imzalayan olarak şirketinizin doğrulanmış adını görür ve sizi güvenilen yayımcı olarak ekleyebilir.
- Kurumsal ortamlarda BT yöneticisi, sertifikanızı Grup İlkesi ile tüm bilgisayarlarda Güvenilen Yayımcılar listesine ekleyebilir. Böylece imzalı makrolarınız uyarısız çalışır.
Microsoft'un kontrol sırasında, dosyanın güvenilen bir yayımcı tarafından imzalanmış olması, "internetten geldi" engellemesinden önce değerlendirilir. Bu nedenle imzalı makrolar, yayımcının güvenilir kabul edildiği bilgisayarlarda engellenmez. Adım adım anlatım: Office makrolarını imzalama rehberi.
Sıkça Sorulan Sorular
"Engellemeyi kaldır" kutusu görünmüyor, ne yapmalıyım?
Kutu yalnızca dosya "internetten geldi" işaretini taşıyorsa görünür. Görünmüyorsa engelin nedeni farklıdır: kurumunuzun Grup İlkesi makroları tamamen kapatmış olabilir. BT ekibinize danışın.
Dosyayı OneDrive veya SharePoint'ten açıyorum, yine engelleniyor.
Office, bulut konumlarını da güven ayarlarına göre değerlendirir. Dosyayı bilgisayarınıza indirip Yöntem 1'i uygulayabilir ya da BT yöneticinizden kurumsal SharePoint alanını güvenilen site olarak eklemesini isteyebilirsiniz.
Makroyu kendi bilgisayarımda yazdım, neden engelleniyor?
Kendi bilgisayarınızda oluşturduğunuz dosyalar "internetten geldi" işaretini taşımaz ve bu uyarıyı göstermez. Uyarıyı görüyorsanız dosya bir e-posta veya indirme yoluyla size geri gelmiş demektir.
Kendinden imzalı (self-signed) sertifikayla imzalasam olur mu?
Yalnızca kendi bilgisayarınızda veya sertifikayı elle güvenilir olarak eklediğiniz bilgisayarlarda işe yarar. Dışarıya dağıtılan dosyalarda, doğrulanmış şirket adınızın görünmesi için güvenilir bir sertifika otoritesinden alınmış kod imzalama sertifikası gerekir.
